34,5 kV Gerilim Dedektörü: Orta Gerilim Şebekeleri İçin Model Seçim Rehberi

Türkiye'de elektrik dağıtım şebekesinin büyük bölümü 34,5 kV orta gerilimle işletilir; eski tesislerde 6,3 kV, 10,5 kV ve 15,8 kV seviyeleri de hâlâ karşınıza çıkar. Bir OG hücresinde, direk tipi trafoda ya da havai hatta çalışmaya başlamadan önce yapılması gereken ilk iş aynıdır: enerjinin gerçekten kesildiğini, o gerilim seviyesine uygun bir gerilim dedektörüyle doğrulamak.

Bu rehberde 34,5 kV şebekelerde kullanılabilecek HASEGAWA gerilim dedektörlerini gerilim aralığı, yapı tipi ve kullanım yerine göre karşılaştırıyor, doğru modeli seçmek için bakmanız gereken kriterleri sıralıyoruz.

Neden "34,5 kV'u kapsayan" bir dedektör gerekir?

Kapasitif gerilim dedektörleri, dokundukları iletkenle toprak arasındaki elektrik alanını algılar ve bu alan belirli bir eşiğin, yani çalışma başlangıç geriliminin üzerindeyse uyarı verir. Bu eşik, dedektörün tasarlandığı gerilim aralığına göre ayarlanır:

• Aralığı şebekenizin altında kalan bir dedektör, aşırı zorlanabilir ve güvenli değildir.
• Aralığı çok yukarıda olan bir dedektörün eşiği yüksek olduğundan, düşük gerilimli bir sistemde enerjili hattı enerjisiz gösterebilir.

Bu yüzden kural basittir: Dedektörün etiketindeki çalışma gerilimi aralığı, çalıştığınız sistemin nominal gerilimini kapsamalıdır. 34,5 kV için üst sınırı en az 34,5 kV olan, tercihen 35–36 kV'a kadar çıkan bir model seçilmelidir.

34,5 kV için uygun HASEGAWA dedektörleri

Model	Çalışma gerilimi (AC)	Yapı	Öne çıkan özellik
HST-30	3 kV – 34,5 kV	İstakalı	2260 / 3145 / 5055 mm uzun istaka versiyonları (HST-30G/H/J)
HST-30L	3 kV – 34,5 kV	İstakalı (L serisi)	Çalışma başlangıcı 500 V ± 100 V
HST-35V	6 kV – 35 kV	Mafsallı	En az 70 dB ses, 8000 lx'te görülen kırmızı LED, IPX4
HWB-35	6 kV – 35 kV	Mafsallı	80 dB ses, 50.000 lux'te ayırt edilen LED, IP45 eşdeğeri
HWA-33P	1 kV – 35 kV	Mafsallı	4 kademe: 1 – 15 – 25 – 35 kV
HSS-36B1	80 V – 36 kV	Teleskopik	Alçak ve orta gerilimi tek cihazla kontrol
HSR-90N	6 kV – 90 kV (AC ve DC)	İstakalı	Hem AC hem DC sistemlerde kullanım

Aralığı 34,5 kV'un altında kalan modeller (ör. 25 kV'a kadar olan HSS-25B1 ve HST-20N ya da 33 kV'a kadar olan HWA-33X) 34,5 kV şebekede kullanılmamalıdır; bu modeller daha düşük gerilimli tesisler içindir.

Doğru modeli seçmek için 5 kriter

1. Çalışma yeri: hücre mi, havai hat mı?

• OG hücreleri ve kapalı şalt sahaları: Kısa ve kolay yönlendirilebilen dedektörler öne çıkar. Mafsallı modeller (HST-35V, HWB-35, HWA-33P) yalıtkan istakaya üniversal mafsalla takılır ve açısı ayarlanarak dar hücrelerde iletkene rahat ulaşılır.
• Havai hatlar ve direk tipi trafolar: Erişim mesafesi önemlidir. HST-30 gibi istakalı modeller ve uzun istaka versiyonları, iletkene güvenli mesafeden dokunmanızı sağlar.

2. Alçak gerilimi de kontrol etmeniz gerekiyor mu?

Trafo merkezlerinde aynı ekip hem OG hücresinde hem AG panosunda çalışıyorsa, 80 V'tan 36 kV'a kadar algılayan HSS-36B1 iki ayrı cihaz taşıma ihtiyacını ortadan kaldırır. İstaka uzatıldığında yalnızca orta gerilim algılandığını, alçak gerilim kontrolünün kısa konumda yapıldığını unutmayın.

3. Ortam koşulları: yağmur, güneş, gürültü

Açık sahada güneş altında LED'i görmek, gürültülü bir tesiste sesi duymak zor olabilir. HWB-35, 50.000 lux aydınlıkta ayırt edilebilen kırmızı LED'i, 80 dB ve üzeri kesikli sesi ve IP45 eşdeğeri su geçirmezliğiyle zorlu dış ortamlar için tasarlanmıştır.

4. Birden fazla gerilim seviyesi

Bölgenizde 34,5 kV'un yanında 6,3 kV veya 15,8 kV tesisler de varsa, kademeli bir dedektör işinizi kolaylaştırır. HWA-33P 1 kV – 15 kV – 25 kV – 35 kV olmak üzere dört kademede çalışır; doğru kademe seçildiğinde her seviyede uygun eşikle ölçüm yapar.

5. AC ve DC

Raylı sistemler, test laboratuvarları veya DC kablo testleri gibi doğru gerilimle karşılaşılan işlerde AC/DC çalışabilen HSR-90N (6 kV – 90 kV) tercih edilir.

34,5 kV'ta gerilim kontrolü nasıl yapılır?

1. Dedektörü kontrol edin. Kullanmadan önce dedektörün çalıştığını test butonuyla veya uygun bir gerilim dedektörü test cihazıyla doğrulayın. Pil zayıfsa ölçüme başlamayın.
2. Kişisel koruyucu donanımı kullanın. OG için uygun sınıfta yalıtkan eldiven, baret ve yüz siperi kullanın; yalıtkan istakayı yalnızca tutamak bölgesinden tutun.
3. Her fazı ayrı ayrı kontrol edin. Çalışma noktasındaki üç fazın her birine, mümkünse kesicinin hem giriş hem çıkış tarafında dokunun.
4. Göstergeyi bekleyin. Temas sırasında ışıklı ve sesli uyarı yoksa ölçüm o fazın enerjisiz olduğunu gösterir.
5. Dedektörü tekrar kontrol edin. Ölçümden sonra dedektörün hâlâ çalıştığını doğrulayın; ölçüm sırasında arızalanmış bir dedektör yanlış güven verir.
6. Topraklayın. Enerjisizlik doğrulandıktan hemen sonra hücre tipi topraklama setini takın.

Bu adımlar, Elektrikte 5 Altın Kural'ın üçüncü ve dördüncü adımlarına karşılık gelir. Hücre içinde adım adım çalışma için OG hücresinde güvenli çalışma rehberimize bakabilirsiniz.

34,5 kV çalışmalarında dedektörün yanında neler olmalı?

• Bileklik tipi yaklaşım alarmı: HXW-6W 1 kV – 42 kV aralığında çalışır ve enerjili bir kısma yaklaştığınızda sesli uyarı verir (22 kV'ta teorik alarm mesafesi yaklaşık 1,1 m, 33 kV'ta 1,3 m).
• Faz test cihazı: Ring şebekelerde ve paralel bağlantılardan önce faz uyumunu kontrol etmek için HPR serisinin HPR-S20 / HPR-U20 modelleri 22 kV ve 34,5 kV sistemlerde ortak kullanılır.
• Topraklama seti: Type H, Type HA-W, Type HC ve kazıklı Type HF hücre tipi topraklama setleri.
• Ayırıcı manevra istakası: 10 kV – 110 kV aralığında modelleri bulunan SA109 serisi.

Sık Sorulan Sorular

34,5 kV hücrede hangi gerilim dedektörünü kullanmalıyım?

Aralığı 34,5 kV'u kapsayan bir model seçin. Hücre içi çalışmalarda mafsallı HST-35V, HWB-35 veya kademeli HWA-33P; AG kontrolü de gerekiyorsa 80 V – 36 kV aralıklı HSS-36B1 uygundur.

33 kV'luk bir dedektör 34,5 kV şebekede kullanılabilir mi?

Hayır. Dedektörün çalışma gerilimi aralığı şebekenin nominal gerilimini kapsamalıdır. 34,5 kV için üst sınırı en az 34,5 kV olan bir model seçin.

Gerilim dedektörü izoleli kablo üzerinde kullanılabilir mi?

Modele göre değişir. Birçok dedektör yalnızca çıplak iletken üzerinde çalışacak şekilde tasarlanmıştır; örneğin HST-20N izoleli kablo üzerinde kullanılamaz. Ürün sayfasındaki "uygulanabilir iletken" bilgisini mutlaka kontrol edin.

Dedektörün çalıştığından nasıl emin olurum?

Her kullanımdan önce ve sonra test butonuyla veya uygun bir gerilim dedektörü test cihazıyla kontrol edin. Ayrıca yalıtkan istaka ve dedektör, işletmenizin prosedürlerinde belirlenen aralıklarla periyodik muayeneden geçirilmelidir.

Fiyat bilgisi alabilir miyim?

Fiyatlarımız adet ve proje koşullarına göre belirlenir. Ürün sayfasındaki "Teklif Al" butonundan veya teklif formundan talebinizi iletebilirsiniz.

34,5 kV şebekeniz için doğru dedektörü birlikte belirlemek isterseniz çalıştığınız tesis tipini ve gerilim seviyelerini teklif formunda belirtmeniz yeterli. Genel seçim kriterleri için Gerilim Dedektörü Nasıl Seçilir? yazımıza da göz atabilirsiniz.