İSG - Elektrik Güvenliği ve Kaçak Dedektörleri

Elektrikle çalışan bir ekip için iş sağlığı ve güvenliği (İSG), iki soruya verilen doğru cevapla başlar: Çalışacağım nokta gerçekten enerjisiz mi? ve Çalışırken farkında olmadan enerjili bir bölüme yaklaşıyor muyum? Bu kategoride bu iki soruya cevap veren HASEGAWA ürünlerini bir arada bulabilirsiniz: bileğe, kola ve bareye takılan giyilebilir gerilim algılama alarmları ile çalışma öncesi doğrulama için kullanılan alçak gerilim ve AC/DC gerilim dedektörleri.

Tüm ürünler Japonya'da üretilir ve Türkiye'nin tek resmi HASEGAWA distribütörü HASEGAWA Türkiye tarafından kurumsal fatura ve teknik destekle sunulur.

İki ayrı görev: uyarmak ve doğrulamak

Elektrik güvenliği ekipmanları iki farklı iş yapar ve biri diğerinin yerini tutmaz:

	Giyilebilir gerilim alarmı	Gerilim dedektörü
Ne yapar?	Enerjili bölüme yaklaşıldığında çalışanı uyarır	Temas noktasında gerilim olup olmadığını gösterir
Ne zaman kullanılır?	İş boyunca sürekli takılıdır	İşe başlamadan önce, çalışılacak noktada
Nasıl algılar?	Elektrik alanını temassız olarak izler	İletkene temas eder veya kablo kılıfı üzerinden algılar
Örnek ürünler	HXW-6W, HXW-6WL, HXA Serisi	HTE-610W, HTE-610WL, HTE-700D/700DL, HWA-33X
Gerilim yokluğunu kanıtlar mı?	Hayır	Evet, doğru dedektör ve doğru yöntemle

İkisi birlikte, insan hatasına karşı iki bağımsız katman oluşturur: dedektör işe başlamadan önce gerilim yokluğunu doğrular, alarm ise iş süresince komşu enerjili bölümlere karşı uyarmaya devam eder.

Ürün grupları

Bileklik tipi gerilim algılama alarmları (HXW-6 serisi)

OG hücre ve pano içinde el, çoğu zaman başdan önce enerjili bölüme yaklaşır. Bileğe saat gibi takılan alarm, uyarıyı tam bu noktadan verir.

• HXW-6W: AC 1 kV – 42 kV; 34,5 kV hücreleri kapsar. 6,6 kV'ta yaklaşık 60 cm'den, 60 cm mesafede en az 65 dB sesli uyarı.
• HXW-6WL: AC 400 V – 22 kV; alçak gerilim panolarında da uyarı verir. 400 V'ta yaklaşık 25 cm.

Baret tipi yaklaşım alarmları (HXA-6S, HXA-30S, HXA-70S)

Direk başında eller işle meşgulken iletkene en sık yaklaşan bölge baş ve omuz hizasıdır. Bareye takılan HXA Serisi sesli ve yanıp sönen LED ile uyarır, IP67 toz ve su korumalıdır, güç anahtarı olmadan sürekli bekleme modunda çalışır ve tek CR2032 pille yaklaşık 1 yıl bekleyebilir.

• HXA-6S: 6,6 kV – 33 kV havai hatlar
• HXA-30S: 11 kV – 66 kV; 34,5 kV dağıtım hatları için
• HXA-70S: 66 kV – 110 kV iletim hatları

Kol tipi yaklaşım alarmları (HXA-6, HXA-30, HXA-70)

Kolların sürekli iletkene yöneldiği havai hat işlerinde alarm, bantla kola takılır.

• HXA-6: AC 6,6 kV – 33 kV
• HXA-30: AC 11 kV – 66 kV
• HXA-70: AC 66 kV – 110 kV

Gerilim dedektörleri

• HWA-33X: 11 kV – 33 kV havai hatlar için IEC 61243-1:2021'e göre tasarlanmış, iletkene yaklaşırken 60 cm ve 30 cm'de kademeli uyaran, temasla gerilimi kesin gösteren dedektör.

• HTE-610W: Kablo kılıfı üzerinden AC 50 V – 1000 V tespit, ayarlanabilir hassasiyet, CAT III 1000 V eşdeğeri, 22 g.
• HTE-610WL: HTE-610W'nin karanlık panolar için LED fenerli versiyonu; lamba yaklaşık 30 saniyede kendiliğinden söner.
• HTE-700D/700DL: Çıplak iletkende AC 50 V – 600 V ve DC 12 V – 750 V; IPX4 eşdeğeri, kısa devreyi önleyen iletken reçine uç. DL versiyonunda LED aydınlatma.

Sabit tesisler için temassız gerilim göstergesi

• Voltect: Trafo merkezi ve iletim tesislerinde 3,3 kV – 550 kV hat gerilimini temassız algılayan sabit gösterge sistemi; gerilim trafosu gerektirmez.

Doğru ürünü seçmek için 6 soru

1. Hangi gerilim seviyelerinde çalışıyorsunuz? Cihazın çalışma aralığı, sahadaki en düşük ve en yüksek gerilimi kapsamalıdır. Örneğin 34,5 kV hücrelerde HXW-6W, 400 V panolarda HXW-6WL uygundur.
2. Sistem AC mi, DC mi? Giyilebilir alarmlar ve HTE-610W AC sistemler içindir. DC devrelerde (ör. 750 V'a kadar DC) HTE-700D/700DL gibi DC algılayan bir dedektör gerekir.
3. İletken izoleli mi, çıplak mı? Kablo kılıfı üzerinden kontrol için HTE-610W, çıplak iletken için HTE-700D seçilir.
4. İş nerede yapılıyor? Hücre ve pano içinde bileklik, havai hat ve direk başında baret veya kol tipi alarm daha doğru uyarıyı verir.
5. Ortam koşulları nasıl? Yağmur ve toz varsa IP67 HXA Serisi ve IPX4 eşdeğeri HTE-700D öne çıkar; karanlık panolarda LED'li HTE-610WL işi kolaylaştırır.
6. Kaç kişilik ekip, kaç vardiya? Her çalışanın kendi alarmını taşıması ve yedek pil planı, adet ve teklif hesabının temelidir.

Gerilim algılama ile kaçak akım ölçümü aynı şey değildir

"Kaçak dedektörü" ifadesi sahada iki farklı ihtiyaç için kullanılır. Gerilim varlığını algılamak, bir iletkenin veya bölümün enerjili olup olmadığını göstermektir; bu kategorideki ürünlerin işi budur. Kaçak akım ölçmek ise yalıtım hatası nedeniyle toprağa akan akımın değerini bulmaktır ve pens ampermetre veya yalıtım ölçüm cihazı gibi ölçüm aletleriyle yapılır. Bir hattın enerjili olup olmadığını öğrenmek için kaçak akım ölçümü yeterli değildir; gerilim yokluğu her zaman uygun bir gerilim dedektörüyle doğrulanır.

Mevzuat ve güvenli çalışma

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverene riskleri değerlendirme ve uygun kişisel koruyucu donanımı sağlama yükümlülüğü verir. Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği ise bakım öncesinde gerilim durumunun ölçü veya gösterge aletleriyle kontrol edilmesini öngörür. Enerjisiz çalışmanın temel adımlarını Elektrikte 5 Altın Kural, ekip için önerilen ekipman kombinasyonlarını Elektrik Saha Ekibi İçin Gerilim Güvenlik Seti rehberimizde anlattık.

Neden Türkiye'nin tek resmi HASEGAWA distribütörü?

• Doğrudan üreticiden gelen orijinal ürün ve kurumsal e-fatura
• Gerilim seviyesi, iş türü ve ekip yapısına göre ücretsiz model seçimi desteği
• Toplu alımlarda proje bazlı fiyatlandırma ve iş günlerinde aynı gün teklif

Kaynaklar

• HASEGAWA HXW-6W/6WL, HXA Series, HTE-610W/610WL, HTE-700D/700DL ve Voltect ürün teknik verileri (üretici)
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)